Xanthos & Letoon

Antik Kent

Likya uygarlığının başkenti ve dinî merkezi; anıt mezarları, yazıtları ve trajik direniş öyküsüyle 1988’den beri UNESCO Dünya Mirası.

Eşen Çayı (antik Xanthos Nehri) vadisinde yer alan Xanthos, Likya Birliği’nin başkenti ve bu özgün uygarlığın kalbiydi. Antik tarihçi Heredot, Xanthosluların ününü trajik bir direniş öyküsüyle anlatır: kent hem Perslere hem de sonradan Brutus’a karşı, teslim olmaktansa kendi kentlerini yakıp topluca ölümü seçecek kadar özgürlüklerine bağlıydı. Bu ruh, Xanthos’u Likya kimliğinin sembolü hâline getirmiştir. Kentin dikili anıt mezarları — özellikle "Harpy Anıtı" ve dev sütun üzerindeki mezarlar — Likya mimarisinin en özgün örnekleridir; üzerlerindeki uzun Likçe yazıtlar, bu kayıp dilin çözülmesinde anahtar rol oynamıştır.

Xanthos’a yalnızca birkaç kilometre uzaklıktaki Letoon ise kentin kutsal merkeziydi. Tanrıça Leto ile çocukları Apollon ve Artemis’e adanmış üç tapınağın yan yana yükseldiği bu kutsal alan, Likya’nın en önemli tapınım ve federasyon merkeziydi; burada bulunan üç dilli (Likçe, Yunanca, Aramice) yazıt, antik diller araştırması için paha biçilmezdir. Xanthos ve Letoon, bu istisnai önemleri nedeniyle 1988 yılında birlikte UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne alınmıştır.